Problematiek inzake toegang tot wetenschappelijke publicaties

Door Ingeborg De Meulemeester op 10 maart 2016, over deze onderwerpen: Onderwijs

In de commissie onderwijs van 10 maart 2016 kaartte Ingeborg De Meulemeester de problematiek van toegang tot wetenschappelijke publicatie aan. Vlaamse hogescholen en universiteiten moeten een aanzienlijk bedrag neertellen om toegang te krijgen tot wetenschappelijke publicaties en om deze ook digitaal beschikbaar te stellen voor de studenten. Deze problematiek is in Vlaanderen nog onderbelicht. Onder impuls van Ingeborg De Meulemeester zal de minister op het volgende overleg met de VLUHR dit punt agenderen.

Wetenschappelijke publicaties zijn onmisbaar binnen een degelijke opleiding. Wetenschappers steken verschillende jaren werk in een onderzoek of experiment. Om dit bekend te maken, schrijven ze een artikel dat wordt gepubliceerd. Wetenschappers proberen hun artikel te publiceren in een tijdschrift met een zo hoog mogelijke reputatie. Deze reputatie is belangrijk voor toekomstig onderzoek en de carrière van de wetenschapper. Echter, het zijn net die tijdschriften met reputatie die heel gesloten zijn en waarachter de zogenaamde ‘pay walls’ schuilen.

De minister van Onderwijs, Hilde Crevits, erkende de complexe problematiek. Er bestaan evoluties op het vlak van Open Acces waarbij geldt dat wetenschappelijke output die tot stand komt met publieke middelen, in principe ook vrij publiek toegankelijk zou moeten zijn. Deze beweging wint terrein maar betekent eveneens een mentaliteitswijziging in de sector. Onze hogescholen en universiteiten zijn betrokken bij de evoluties, die zich voornamelijk situeren op Europees en zelfs mondiaal niveau.

Elektron als samenbundeling van de krachten

Hogescholen, universiteiten en onderzoeksinstituten zijn vertegenwoordigd binnen de vzw Wetenschappelijke Elektronische Bibliotheken (Elektron). Deze vzw wil de samenwerking inzake elektronische informatiebronnen bevorderen in het kader van onderwijs, onderzoek, dienstverlening en beleid. Op die manier hoeven instellingen niet langer apart te onderhandelen over het sluiten van overeenkomsten voor de aankoop van databanken en tijdschriften en voor licentievoorwaarden voor het gebruik van databanken.

Elektron slaagt erin om consortiumprijzen te bedingen die lager liggen dan de lijstprijzen voor individuele instellingen. Ook slaagt de vereniging erin om de jaarlijkse prijsstijgingen van wetenschappelijke publicaties – soms tot 10 procent – te temperen door te werken met overeenkomsten voor meerdere jaren. Het is een goede zaak dat alle instellingen de krachten bundelen om via Elektron te wegen op de markt. Een eventuele nauwere samenwerking kan van daaruit vertrekken.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is